Skripta o srcu i krvožilnom sustavu


Stanične i izvanstanične tekućine

-stanične (intracelularne)

-izvanstanične (ekstracelularne)

-međustanične tekućine i krvna plazma

-karakteristike staničnih tekućina: sadrže ione kalija, magnezija i fosfatne ione, bjelančevine, pH faktor iznosi 7,0

-karakteristike izvanstaničnih tekućina: sadrže ione natrija, klora i hidrogenkarbonatne ione, pH faktor iznosi 7,4

-fiziološka otopina > infuzija

homeostaza je ravnotežno stanje u ljudskom organizmu pri kojemu su krvni tlak, tjelesna temperatura, pH vrijednost krvi normalnih vrijednosti.

-izotonična otopina > osmotski tlak

-voda čini 60% tijela, potrebno je unositi 2.5L vode dnevno, metabolička voda nastaje u organizmu, izlučivanjem vode (mokraćom, znojenjem) izlučuju se i štetne tvari

-alkaloza: proces pri kojemu se u krvnoj plazmi povećava pH zbog prevelikog gubitka (povraćanje) tjelesnih kiselina (npr. želučane kiseline)

-acidoza: proces pri kojemu se u krvnoj plazmi snižava pH zbog povećane količine tjelesnih kiselina u organizmu.

 

Krv

Krv- gusta viskozna crvena tekućina koja teče krvožilnim sustavom, 5 L u ljudskom organizmu

– prijenosno sredstvo: (CO2 i O2), vitamini, hranjive tvari, hormoni; regulacija tjelesne temperature; obrana organizma

Krvna plazma- čini 60% krvi (hematokrit čini preostalih 40%).

Krvne bjelančevine: albumini – održavaju osmotski tlak, prenose tvari, puferi; održavaju pH krvi

         globulini – obrambena uloga – imunoglobulini

         fibrinogen – sudjeluje u zgrušavanju krvi

Krvni serum – ekstrakt krvi iz kojega je uklonjen fibrinogen, dodaje se antikoagulans kako se ekstrakt ne bi zgrušao

Sedimentacija = brzina taloženja krvnih tjelešaca (povećana sedimentacija uzrokovana je upalnim stanjem organizma)

Hemostaza = zaustavljenje krvarenja.

 

Eritrociti

-crvene krvne stanice bikonkavnog oblika

-najbrojnije u krvi (5.2 x 1012 /L), kod žena ih ima manje (zbog menstruacija)

-nemaju jezgre, životni vijek iznosi 120 dana

-prenose CO2 i O2

-bjelančevina hemoglobin zove se još i krvni pigment

-na jednu bjelančevinu hemoglobina mogu se vezati četiri molekule kisika (oksihemoglobin) ili četiri molekule ugljikovog dioksida (karbaminoglobin)

-eritrocit se raspada u slezeni, a hemoglobin u jetri

-nakon raspadanja hemoglobina nastaje bilirubin (koji se izlučuje mokraćom) i željezo koje se reciklira i ponovno sintetizira

-sterkobilin > produkt razgradnje molekule hema (iz hemoglobina) > žučni pigment

-urobilin > produkt razgradnje molekule hema (iz hemoglobina) > daje mokraći žutu boju

 

Leukociti

-polimorfonuklearni granulociti: bazofilni (0.5 – 1%)

                                                       eozinofilni (1 – 3%)

                                                      neutrofilni (45 – 75%)

-mononuklearni agranulociti: monociti (3 – 7%)

                                                  limfociti T i B (25 – 30%)

DKS – diferencijalna krvna slika > pokazuje količinu krvnih tjelešaca u krvi

 

Trombociti

-krvne pločice, zgrušavaju krv

-nastaju raspadanjem megakariocita

-u krvi ih ima 300 x 109 /L

 

-ameboidno kretanje

Dijapedeza je kretanje sastavnih elemenata krvi kroz stijenku žile u ekstravaskularni prostor.

Kemotaksija je sposobnost pokretnih stanica da prepoznaju odgovarajući kemijski gradijent i da na njega odgovore usmjerenim kretanjem.

Fagocitoza je proces unošenja čestica u stanicu.

 

Hematopoeza – stvaranje krvnih stanica.

 Centri za stvaranje krvnih stanica:

   -koštana moždina (prsna kost, rebra, lopatice, zdjelica)

   -timus – prsna žlijezda u kojoj sazrijevaju limfociti (T)

   -slezena – skladište krvi i krvnih stanica

   -limfni čvorovi – nakupine limfnog tkiva

 

-hemacitoblast – matična krvotvorna stanica

 

Bolesti krvožilnog sustava:

-anemija ili slabokrvnost je slaba opskrbljenost stanica kiskom

-hemofilija je nemogućnost zgrušavanja krvi

-leukemijom nazivamo veliko povećanju nenormalnih leukocita u cirkulirajućoj krvi

 

Krvne grupe

-aglutinacija – sljepljivanje eritrocita i stvaranje ugrušaka

-hemoliza – raspadanje eritrocita

-antigeni (aglutinogeni) su bjelančevine na membranama eritrocita

-krvne grupe: A,B,AB i 0.

-u krvnoj plazmi se nalaze potutijela ili aglutinini

-krvna grupa A sadrži: aglutinogen A i aglutinin anti-B

-krvna grupa B sadrži: aglutinogen B i aglutinin anti-A

-krvna grupa AB sadrži: aglutinogene A i B, te nema aglutinina

-krvna grupa 0 sadrži: aglutinine anti-A i anti-B, te nema aglutinogene

-Rh faktor: pozitivan (posjeduje Rh antigen) i negativan

-hematolitička bolest novorođenčadi (fetalna eritroblastoza) – zbog aglutinacije i hemolize jetra i slezena proizvode i otpuštaju u krvotok nezrele eritrocite, tzv. eritroblaste. Do ovakvog poremećaja dolazi kada plod u majčinoj utrobi Rh-pozitivan, a majka je Rh-negativna. Organizam majke počinje proizvoditi anti-Rh aglutinine koji preko posteljice ulaze u krvotok djeteta. Ovakav poremećaj najčešći je kod druge trudnoće jer tek onda u organizmu majke postoje velike količine ant-Rh aglutinina.

 

 

Srce i krvožilni sustav

Kardiovaskularni sustav zadužen je za optok krvi i cirkulaciju.

-krvožilni sustav sastoji se od arterija, vena i kapilara (žile)

srce je mišićni organ, kod muškaraca teži oko 300 g, a kod žena 220 g

  -smješten je u središnjem dijelu prsnog koša, između plućnih krila – perikard

  -građen je od srčanog mišićnog tkiva (miokard)

  -oko srca nalazi se ovojnica koja se zove osrčje ili perikard

  -građa srca: 2 pretklijetke (atriji), 2 klijetke (ventrikule), 2 atrioventrikularna zaliska (valvule)

  -razlikujemo mali ili plućni krvotok i veliki krvotok

  -plućne vene (3-5); oksigenirana i deoksigenirana krv

  -tok malog krvotoka: krv ulazi u desnu klijetku iz koje kontrakcijom ulazi u plućnu arteriju. Krv kreće prema plućima i tamo se odvija izmjena plinova (ugljikov dioksid i kisik). Nakon izmjene plinova krv prolazi plućnom venom i ulazi u lijevu pretklijetku.

  -koronarni (nutritivni) krvotok – opskrbljuje srce hranjivim tvarima i kisikom, vegetativni živčani sustav upravlja nad nutritivnim krvotokom

  -jetreni krovotok – sastoji se od jetrene arterije (koja opskrbljuje jetru hranjivim tvarima), portalne vene (vena portae) koja povezuje jetru sa slezenom i trbušnom venom. Krv koja se filtrira u jetri izlazi kroz donju šuplju venu i tako nastavlja dalje kroz krvotok.

 -mehanika rada srca: razdoblje relaksacije (dijastola), razdoblje kontrakcije (sistola)

 -automacija srca (počevši od prvog podražaja prema kraju):

           1. sinus-atrijski čvor (SA čvor)

           2. atrio-ventrikularni čvor (AV čvor)

           3. Purkinjeova vlakna

           4. Hissov snop

 -simpatikus (ubrzva  rad srca, adrenalin), parasimpatikus (usporava rad srca, neurohormon noradrenalin)

 -puls = bilo

 -krvni tlak je pritisak krvi na stjenke arterija

 -venski zalisci

 -elektrokardiogram (EKG) je uređaj koji bilježi električnu aktivnost srca u stvarnom vremenu, P-val pokazuje sistolu pretklijetki, QRS kompleks sistolu ventrikula, a T-val repolarizaciju ventrikula.

 

Bolesti srca i krvožilnog sustava

Arteroskleroza – ovapnjenje krvnih žila; kalcifikacija krvnih žila; smanjenje promjera i taloženje kolesterola.

Aneurizma – proširenje ­stjenke arterije

Srčani udar – infarkt miokarda. Uzrokuje ga tromb, odnosno arteroskleroza u žilama koronarnog krvotoka, što uzrokuje neopskrbljenost dijela srčanog mišića i njegovo odumiranje.

By-pass ili premosnica je ugradnja nove krvne žile kojom se može premostiti začepljena krvna žila kako bi se omogućio normalan protok krvi i opskrbljenost srca svim potrebnim tvarima.

 

Peacemaker ili elektrostimulator je uređaj koji se ugrađuje u tijelo kako bi omogućio normalan rad srca, tj. kako bi ispravio simptome bradikardije (nizak broj otkucaja srca) ili tahikardije (visok broj otkucaja srca).

 

Hipotenzija – niski arterijski krvni tlak (90/60 mmHg)

Hipertenzija – visoki arterijski krvni tlak (140/95 mmHg)

 

Odgovori

Popunite niže tražene podatke ili kliknite na neku od ikona za prijavu:

WordPress.com Logo

Ovaj komentar pišete koristeći vaš WordPress.com račun. Odjava / Izmijeni )

Twitter picture

Ovaj komentar pišete koristeći vaš Twitter račun. Odjava / Izmijeni )

Facebook slika

Ovaj komentar pišete koristeći vaš Facebook račun. Odjava / Izmijeni )

Google+ photo

Ovaj komentar pišete koristeći vaš Google+ račun. Odjava / Izmijeni )

Spajanje na %s